﻿<div class="round longcol" style="background-color:rgba(255, 255, 255, .7)">
<p>&quot; الوير&quot; دهی است در بخش خرقان ساوه که در سمت شمال غربی ساوه قرار گرفته است. 
الوير از نظر لغت از گروه کلمات البرز و الوند بوده که ال به معنای کوه و وير به 
معنای ياد می باشد و روی هم رفته به معنای کوه يادگار است. هم چنان که البرز و 
الوند به ترتيب به معنای کوه بلند وکوه دامن گسترده می باشند.<br>
جنوب شرقی تا جنوب غربی اين ده را دو کوه به نام های دونزده پرون احاطه نموده‌اند و 
بين اين دو کوه دره‌ای به نام دره چورونگه وجود دارد که در فصل‌های بارندگی آب اين 
دره از وسط ده می گذرد.<br>
<center>
	<a target="_blank" href="http://gallery.aftab.cc/details.php?image_id=1371"><img src="http://gallery.aftab.cc/data/thumbnails/77/Alvir_Village_Savehsara_4.gif" /></a> 
	<a target="_blank" href="http://gallery.aftab.cc/details.php?image_id=1374"><img src="http://gallery.aftab.cc/data/thumbnails/77/Alvir_Village_Savehsara_7.gif" /></a> 
	<a target="_blank" href="http://gallery.aftab.cc/details.php?image_id=1377"><img src="http://gallery.aftab.cc/data/thumbnails/77/Alvir_Village_Savehsara_10.gif" /></a>
</center>
الوير از لحاظ سابقه‌ي تاريخي يکی از قديمی ترين روستاهای ايران است و با توجه به 
شواهد وقراين می‌توان آن را دست‌کم باقيمانده دوره مادها و هخامنشيان دانست.<br>
حمدالله مستوفی در کتاب نزهت القلوب تاليف سال ۷۴۰ هجری قمری الوير را يکی از دهات 
بزرگ خرقان قلمداد کرده است. عين عبارت ايشان چنين است:<br>
خرقانين: ولايتی است چهل پاره ده دارد واز اقليم چهارم هوايش به سردی مايل است وآبش 
از چشمه ها که از آن کوه ها برمی خيزد و درو غله و ميوه باشد و پنبه کمتر باشد. آبه، 
اروان، اليشار، کلنجين، طبشکری، الوير و سيف آباد از معظمات قرا آن است.</p>
<center>
	<a target="_blank" href="http://gallery.aftab.cc/details.php?image_id=1357"><img src="http://gallery.aftab.cc/data/thumbnails/76/no28.gif" /></a> 
	<a target="_blank" href="http://gallery.aftab.cc/details.php?image_id=1353"><img src="http://gallery.aftab.cc/data/thumbnails/76/no21.gif" /></a> 
	<a target="_blank" href="http://gallery.aftab.cc/details.php?image_id=1351"><img src="http://gallery.aftab.cc/data/thumbnails/76/no23.gif" /></a>
</center>
<h3>گنجينه و آثار تاريخی</h3>
<p><b>۱- قلعه‌ای در وسط آبادی</b> که بر اساس نظر کارشناسان امور باستانی مربوط به دوره 
پيش از اسلام بوده و حتی آن را به دوره مادها نسبت می‌دهند و شواهد موجود در آن 
نشان می دهد که چندين مرتبه بازسازی شده است ولی در حال حاضر به صورت ويرانه‌ای 
باقی مانده است.<br>
قعله ی الوير<br>
<b>۲- گور قلعه </b> <br>
اين قلعه در پايين مزرعه کيجون قرار گرفته است؛ شکلی مخروطی دارد و آن را به گبرها 
نسبت می دهند؛ در حال حاضر این اثر تاریخي به صورت تلی از خاك باقی مانده و اطراف 
آن آثار سفالي به وفور یافت می شود.<br>
<b>۳- گيروا </b> <br>
که به معنی گبر آباد می باشد.<br>
<b>۴- تعزيه خانه (تکيه)</b><br>
نقل است که اين تکيه ابتدا به همت يکی از اهالی به نام ميرزا بزرگ پسر ميرزا محمد 
خوشنويس به تقليد از تکيه‌ی دولت تهران درمحله‌ی جملوا ساخته شد؛ زيرا ميرزا محمد 
خوشنويس يکی از مستوفيان دربار قاجاريه بوده است و يک فقره حکم با امضای مظفرالدين 
شاه قاجار در رابطه با دريافت مستمری به نام يکی از فرزندان ميرزا بزرگ وجود دارد.<br>
<b>۵- مسجد ملا محمد علی</b><br>
اين مسجد در کنار تکيه در وسط محله ی جملوا و نزديک منزل آن مرحوم واقع شده است. 
ايشان در سال ۱۲۵۶هجری قمری اين جهان را بدرود گفته است و از آن مرحوم چند جلد کتاب 
باقی مانده است، که مشهورترين آنها قرآنی است که در نزد اهالی از احترام خاصی 
برخورداراست. تا آنجاييکه در گذشته سالی يک روز آن را در پارچه ای پيچيده و بوسيله 
ی طناب در يکی از کوچه ها آويزان می‌نمودنند و تمامی مردم ده از زير آن می‌گذشتند و 
معمرين قسم خود را به آن ياد می‌نمودنند. تفسير اين قرآن جامع و کامل است. <br>
<b>۶- مسجد ملا هادی </b> <br>
اين مسجد در جيرين محله جملوا نزديک قلعه بنا شده است و چاه آب لوله کشی اوليه‌ی ده 
در صحن حياط آن جای دارد.<br>
<b>۷- مسجد ملاعبدالصمد </b> <br>
که در منگان محله واقع گرديده است.<br>
<b>۸- مسجد ملا ابراهيم </b> <br>
اين مسجد در جيرنده قرار گرفته که در سال‌های اخير به شکل زيبايی بازسازی شده است و 
اخيرا به مسجد جامع معروف شده است.<br>
<b>۹- حمام </b> <br>
در الوير حمام بزرگی وجود دارد که قدمت تاريخی آن با توجه به قراين موجود و شکل 
ساختمان به دوره‌ی صفويه يا زنديه می‌رسد و خوشبختانه هنگام زلزله‌ی بوئين زهرا 
آسيبی به آن وارد نشده است؛ این حمام تاچند سال قبل داير بوده و مورد استفاده قرار 
می‌گرفته است ولی در حال حاضر کاربری نداشته و بدون استفاده است.<br>
<b>۱۰- امامزاده احمد و محمد باقر</b><br>
در الوير به اين نام بقعه ای موجود است که گنبد آن بر اثر زلزله ی سال ۱۳۴۱ بوئين 
زهرا صدمه جدی ديده و چند سال قبل کاملا فرو ريخت و اخيراً از نو بنا گرديده است.<br>
با وجود اينکه روستای الوير قدمت و پيشينه ی طولانی دارد اما سابقه ای از جنگ، 
خونريزی و برخوردهای قبيله ای درتاريخ آن نقل نشده است.<br>
<b>۱۱- آسیاب‌هاي قديمي</b><br>
در گذشته دوازده آسیاب آبي كه اسامی تعدادی از آن ها در پی می آید در مسیر رودخانه 
ی الویر وجود داشته است؛ اداره و تعمیرات این آسیاب ها بر عهده ی آسیابان ( سنقر ) 
ها بوده است.<br>
اسامي آسياب‌هاي كهن <br>
۱- آجودان ۲- نبی ۳- نو ۴- قنبر ۵- جعفر سلطان ۶- میرزا ۷- بشلر ۸- هندیشاه ۹- قلعه 
۱۰- قاضي و … .</p>
<h3>دين و دانش</h3>
<p>همه‌ی اهالی الوير مسلمان و شيعه‌ی جعفری می‌باشند. در اين ده قبل از داير شدن 
دبستان به سبک جديد تعدادی مکتب خانه پسرانه و دخترانه داير بوده است که مشهورترين 
آنها در دوره های معاصر به شرح زير است:<br>
۱- مکتب ملا سيده صغرا <br>
۲- مکتب ملا شوکت <br>
۳- مکتب ملا خديجه <br>
۴- مکتب ملا علی اعظم <br>
۵- مکتب مهدی خان <br>
۶- مکتب ملا محمد اسماعيل <br>
۷- مکتب شيخ علی <br>
۸- مکتب ميرزا علی آقا <br>
۹- مکتب ميرزا حسن شرفی <br>
۱۰- مکتب ميرزا حسن کمالی <br>
۱۱- مکتب ملا نوح <br>
۱۲- مکتب ملا نذير </p>
<h3>معرفی زبان و گويش الويری </h3>
<p>اين روستا از معدود روستاهاي كشور است كه زبان و گويش مختص خود را دارد، گويش 
الويری از لحاظ نشانه با زبان فارسی، کردی اورامی ، لری و گيلکی تشابه دارد؛ از 
ويژگی های اين گويش حفظ جنس (مونث و مذکر) در اسامی، درسوم شخص مفرد ضماير شخصی، 
درافعال و صفات است؛ همچنين ساختمان فعل لازم و متعدی از يکديگر متفاوتند بدين 
ترتيب که در افعال ناگذر (لازم) شناسه مانند زبان فارسی بعد از ريشه‌ی فعل قرار می‌گیرد 
اما در افعال گذرا (متعدی) ابتدا شناسه سپس ريشه‌ی فعل آورده می شود. </p>
<center>
	<a target="_blank" href="http://gallery.aftab.cc/details.php?image_id=1405"><img src="http://gallery.aftab.cc/data/thumbnails/77/Alvir_Village_Savehsara_38.gif" /></a> 
	<a target="_blank" href="http://gallery.aftab.cc/details.php?image_id=1382"><img src="http://gallery.aftab.cc/data/thumbnails/77/Alvir_Village_Savehsara_14.gif" /></a> 
	<a target="_blank" href="http://gallery.aftab.cc/details.php?image_id=1444"><img src="http://gallery.aftab.cc/data/thumbnails/78/Alvir_Village_Savehsara_25.gif" /></a>
</center>
<h3>فرهنگ</h3>
<p>شعرا و اديبان الويري نقش بسزايي در زنده نگاه داشتن فرهنگ كهن اين روستا داشته‌اند 
كه به نمونه‌اي از اين اشعار با موضوع بهار و نوروز بسنده مي‌كنيم:<br>
نوروز<br>
دوباره عشق و اميد بهار دلنشين بومو<br>
نفس عيسی دم محمد امين بومو<br>
قانون قراون منزل بديم زيمين بومو<br>
مبارکی عيدمون سيزده وسی وشش بومو<br>
بگووه اخلاقمون درست کرون دست و عصای موسی بومو<br>
سروش غيبی بومو معجزه عيسی بومو<br>
راهنمايی جما را آرزو و اميد بومو<br>
دلامون صاف آکرون دردمونرا دوا بومو<br>
دور گردونه حسودی زندگی تازه بومو<br>
معجزه محمدی راهبر و راهنما بومو<br>
مشتلق آخرت فتح و ظفر باهم بومو<br>
اگر قدرش بزونون بهار زندگی بومو<br>
عمر جمای آيويره خبر بومو خبر بومو<br>
پاکی و صدق و صفا و صله رحم بومو<br>
کرم و پيله گی و آیه های خدا بومو<br>
شاعر: عين الله موافق&nbsp; با تخلص &quot;وفا&quot;</p>
<p>منبع: <a target="_blank" href="http://alvir.savehsara.aftabgardan-cc.com/main2.html">
http://alvir.savehsara.aftabgardan-cc.com/main2.html</a><br>
&nbsp;</p>

</div>